BÀI 9: MỘT SỐ BỆNH KHÔNG TRUYỀN NHIỄM Ở GÀ
(3 TIẾT)
1. BỆNH SỔ MŨI:
- Nguyên nhân: Do thời tiết thay đổi, thiếu thoáng khí.
- Triệu chứng: Gà chảy nước mũi, mắt sưng.
2. BỆNH SƯNG PHỔI:
- Nguyên nhân: Do thời tiết thay đổi.
- Triệu chứng: Gà ủ rũ, thở khó, bệnh nặng mổ khám thấy phổi tụ máu.
3. BỆNH SƯNG RUỘT:
- Triệu chứng: Gà ủ rũ, phân lỏng, cong lưng để đi ngoài. Mổ thấy ruột tụ máu, có phân lỏng mùi hôi, có nhớt.
4. BỆNH SƯNG GAN
- Nguyên nhân: Do ăn thức ăn bị hư, mốc hoặc nhiều chất đạm gốc động vật, nhiều mỡ, thiếu rau cỏ.
- Trị: Cho ăn thêm rau tươi.
+ Pha 3g Bicarbonate De Soude vào 1 lít nước cho gà uống tự do và ăn thêm rau tươi.
5. BỆNH TỤ MÁU Ở ĐẦU:
- Nguyên nhân: Do thời tiết nóng nực, gà bị say nắng, gà bị nhốt quá chật, hoặc treo ngược đầu quá lâu làm cho máu dồn ứ lên đầu.
- Trị: + Phun nước lạnh lên đầu gà, cho ở chỗ thoáng.
+ Cho uống nước.
+ Cho uống Paracetamol, Aspirine (liều giống bệnh sổ mũi).
6. BỆNH GIUN SÁN :
- Nguyên nhân: Do ký sinh trùng đường ruột.
- Triệu chứng: Gà gầy yếu, ăn nhiều nhưng chậm lớn, nếu kéo dài có thể chết do suy dinh dưỡng
7. BỆNH TRỤI LÔNG:
- Bệnh do nhiều nguyên nhân:
+ Thiếu xơ
+ Mạt, rận
+ Do nóng nực
+ Thiếu A, D, B
+ Thức ăn thiếu đạm, khoáng làm gà ăn lông nhau
+ Do gà trống đạp mái làm lông lưng gà mái trụi
8. BỆNH CÒI XƯƠNG:
- Nguyên nhân: Do thiếu D, thiếu Ca, P .
- Triệu chứng: Vận động không bình thường, co giật, run rẩy.
9. BỆNH THIẾU SINH TỐ A:
Triệu chứng: Khi thiếu A gà chậm lớn, đẻ ít, lông kém mượt, mí mắt sưng, đau, thiếu nhiều giác mạc bị đục, mù.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM BÀI 9
Câu 1: Ở gà bệnh nào sau đây là bệnh không truyền nhiễm?
a) Thiếu sinh tố A, còi xương, bạch lỵ, sưng phổi.
b) Trụi lông, toi, sưng phổi, thiếu sinh tố E.
c) Trụi lông, sổ mũi, sưng phổi, thiếu sinh tố A.
d) Sưng phổi, sổ mũi, dịch tả, thiếu sinh tố D
Câu 2: Gà ủ rũ, phân lỏng, cong lưng để đi ngoài là bị:
a) Sưng gan b) Sưng phổi. c) Sưng ruột. d) Tụ máu ở đầu.
Câu 3: Ở gà bị rụng lông nhiều là do:
a) Do mạt rận. b) Do nóng nực. c) Thiếu chất xơ. d) Cả 3 câu đều đúng.
Câu 4: Gà bị còi xương là do:
a) Thiếu Vitamin C b) Thiếu Ca, P. c) Thiếu vitamin D. d) Cả 2 câu b, c đều đúng.
Câu 5: Các bệnh nào sau đây ở gà, đều do thời tiết gây ra:
a) Sưng phổi, tụ máu ở đầu, sổ mũi. b) Sưng phổi, toi, sổ mũi.
c) Tụ máu ở đầu, trụi lông, toi. d) Trụi lông, dịch tả, toi.
Câu 6: Ở gà có triệu chứng “Mí mắt sưng đau, đục giác mạc…nếu nặng có thể bị mù mắt là do:
a) Thiếu sinh tố C b) Thiếu sinh tố D c) Thiếu sinh tố A d) Thiếu sinh tố E
Câu 7: Ở gà có triệu chứng “gà gầy yếu, ăn nhiều nhưng chậm lớn là do:
a) Thiếu chất đạm b) Do nóng nực c) Bị giun sán d) Cả 3 câu đều sai.
Câu 8: Paracetamol và Aspirine cho uống với liều lượng là:
a) 1viên/ 1kg b) 2viên/ 1kg c) 2/3viên/ 1kg d) 1/3viên/ 1kg.
Câu 9: Gà bị sưng gan là do:
a) Thức ăn hôi mốc b) Thức ăn nhiều mỡ. c) Thiếu rau cỏ. d) Cả 3 câu đều đúng.
Câu 10: Aspirin va paracetamol điều trị bệnh:
a) Bệnh sưng phổi b) Bệnh sưng gan. c) Bệnh sổ mũi. d) Cả 3 câu đều đúng.
Câu 11: Triệu trứng bệnh sổ mũi ở gà là:
a) Gà ủ rũ, thở khó b) Mồng tích gà đỏ bầm lên.
c) Chảy nước mũi, mắt sưng. d) Cả 3 câu đều đúng.
Câu 12: Sulmet và Clopheramine điều trị bệnh:
a) Bệnh sổ mũi nhẹ ở gà. b) Bệnh sổ mũi nặng ở gà. c) Bệnh sưng ruột. d) Bệnh sưng gan.
Câu 13: Gà bị co giật rung rẩy, vận động không bình thường là bệnh:
a) Bệnh giun sán b) Bệnh thiếu sinh tố A. c) Bệnh trụi lông d) Bệnh còi xương
Câu 14: Điều trị bệnh sưng gan bằng cách:
a) Cho ăn thêm rau tươi b) Cho ăn nhiều đạm.
c) Pha Bicarbonate De Soude vào nước cho gà uống. d) Cả 2 câu a, c đều đúng.
Câu 15: Điều trị bệnh tụ máu ở dầu bằng cách:
a) Phun nước lạnh lên đầu gà. c) Cho uống Paracetamol, Aspirine.
b) Cả 2 câu đều sai. d) Cả 2 câu đều đúng.
(Các em học và ghi nhớ nội dung cô tô đậm và gạch chân)
BÀI 10 : MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở GÀ (3 tiết)
1. BỆNH DỊCH TẢ: ( Newcastle )
- Nguyên nhân: Do siêu vi trùng (Virus) gây nên.
- Triệu chứng: Lây nhanh, chết trên 90% từ vài giờ đến 3 – 4 ngày sau khi bệnh.
+ Thân nhiệt cao 43 – 44˚C, nằm 1 chỗ, không ăn, mồng bầm đen, cánh xệ, đầu gục hoặc chui vào cánh.
+ Mũi miệng chảy nước nhớt, thở khó, phân lỏng màu xám xanh và hôi.
+ Có khi có triệu chứng thần kinh: đầu lắc lư, cổ quẹo ra sau, đi lòng vòng.
- Trị: Không có thuốc đặc trị.
- Phòng Vaccin:
+ Gà con: dùng vaccin F nhỏ mắt và mũi 2 giọt/con (lọ 100 liều pha 10ml nước sinh lý)
+ Gà lớn: dùng vắc xin M tiêm dưới da cánh.
2. BỆNH HÔ HẤP MÃN TÍNH: (Chronic Respiratory Disease – CRD)
- Nguyên nhân: Do vi khuẩn gây ra, gà kém ăn, thở khó khò khè, hắt hơi, đẻ giảm, gà thịt ngưng tăng trọng và sụt cân.
- Triệu chứng: Là bệnh phổ biến, tỉ lệ chết thấp nhưng làm gà chậm lớn, còi cọc, sức đề kháng kém nên gà dễ bị mắc thêm các bệnh khác.
- Bệnh lây qua thế hệ sau, qua trứng bị nhiễm trùng.
- Phòng: Chưa có vaccin phòng.
- Trị: có hiệu lực dùng là Fradicin (Tylosin, Tylan).
3. BỆNH CẦU TRÙNG:
- Nguyên nhân: Do ký sinh trùng ký sinh ở manh tràng và ruột non.
- Triệu chứng:
+ Ký sinh trùng Eimeria Tenella ký sinh ở manh tràng: Gà bệnh có triệu chứng xù lông, cong lưng, kêu nhiều do đau, ăn ít, uống nhiều nước, phân có bọt màu vàng hoặc hơi trắng sau đó chuyển sang màu đỏ nâu do lẫn máu. Gà sẽ quỵ chết sau những cơn co giật. Thể mãn tính gà gầy gò, mồng tích nhợt nhạt, ăn kém, tiêu chảy thất thường.
+ Ký sinh trùng Eimeria Nexcatrix ký sinh ở ruột non: Thể cấp tính gà đi phân có máu tươi, chết nhiều. Thể mãn tính triệu chứng như ký sinh ở manh tràng.
- Trị: Ganidan, Nitrofurazon pha 0,2g thuốc với 1 lít nước cho 1kg gà uống 4 – 5 ngày.
4. BỆNH TRÁI: (bệnh đậu gà)
- Nguyên nhân: Do siêu vi trùng gây ra.
- Triệu chứng: Gà bệnh thấy ở mồng, mí mắt, khoé mỏ, ngón chân nổi lên những mụn bằng hột đậu xanh. (Lúc đầu mụn cứng mọc thưa, sau có chứa mủ và dày lên rồi khô thành vảy có thể gỡ ra được. Nếu mụn mọc trong cổ, trong miệng gà sẽ chết vì không ăn, không thở được).
- Trị: Dùng thuốc xanh Melylen bôi lên mụn đến khi khô, gỡ vảy mụn, sát trùng vết thương.
- Phòng: Trồng trái lúc gà 10 ngày tuổi (lọ vaccin 100 liều pha với 1ml nước sinh lý).
5. BỆNH TOI: (Bệnh Tụ huyết trùng )
- Nguyên nhân: Do vi trùng (vi khuẩn) gây ra.
- Triệu chứng: Lây nhanh, thân nhiệt tăng, ủ rũ, mồng tím, phân lỏng vàng hay xám có bọt, có khi lẫn máu. Thở khó sau vài giờ thì chết.
- Phòng: bằng cách chích vaccin.
- Trị : + Ganidan, Sulfamethazine 0,2g/kgP uống.
+ Terramycine, Aureomycine 40 – 50mg/kgP uống (tiêm bằng 1/2 liều uống).
+ Penicilline 20.000UI – 30.000UI/kgP tiêm bắp. Dùng liên tục 3 – 4 ngày loại thuốc trên.
6. BỆNH BẠCH LỴ VÀ THƯƠNG HÀN:
- Nguyên nhân: Bệnh bạch lỵ do vi khuẩn Salmonella Pullorum, bệnh thương hàn do vi khuẩn Salmonella Gallinarum.
- Triệu chứng: Bệnh lây qua trứng cho thế hệ sau:
+ Gà con:
* Ủ rũ, mắt lim dim, kêu liên hồi, tụ tập gần đèn sưởi, không ăn, khó thở.
* Gà đi phân loãng, thối, màu vàng lục đến xám sau trắng. Phân thường dính vào lông xung quanh hậu môn làm tắc hậu môn. Tỉ lệ chết cao tới 95%.
+ Gà lớn thú sẽ tiêu chảy, phân màu nâu lục đôi khi có tia máu. Tỉ lệ chết 20 – 75%.
- Trị :+ Cloramphenicol pha với nước tỉ lệ 1/5000 cho uống 4 – 5 ngày.
+ Sulfamethazin pha với nước tỉ lệ 2/1000 cho uống 4 – 5 ngày.
(PHẨN BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM CÁC EM CÓ THỂ LÀM VÀO TẬP BẰNG BÚT CHỈ)
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM BÀI 10
Caâu 1: Triệu trứng ở gà “đầu gục, cánh xệ, phân xám xanh, thở khó, mồng tím, thân nhiệt tăng” là của bệnh?
A/.Thương hàn. B/. Bạch lị. C/. Cầu trùng. D/. Bệnh dịch tả.
Caâu 2: Beänh do virut gaây ra ôû gaø laø beänh:
a) Beänh dòch taû b) Beänh toi c) Beänh traùi d) Caû 2 caâu a, c ñuùng
Caâu 3: Ở gà biểu hiện triệu chứng bệnh như sau: “Thân nhiệt tăng nhanh, thở khó, phân lỏng vàng hay xám, mồng tím …”. Đó là bệnh:
a) Hô hấp mãn tính. b) Cầu trùng c) Thương hàn.. d) Toi
Caâu 4: Triệu chứng: “nổi mụn ở mồng, mí mắt, khóe mỏ, ngón chân …” là triệu chứng bệnh gì ở gà?
a) Dịch tả b) Cầu trùng c) Trái gà d) Hô hấp mãn tính
Caâu 5: Tỉ lệ chết ở gà con của bệnh bạch lỵ thương hàn là:
a) 60% b) 70% c) 95% d) 100%
Caâu 6: Tỉ lệ chết ở gà lớn của bệnh bạch lỵ thương hàn là:
a) 10 – 80% b) 10 – 90% c) 20 – 70% d) 20 – 75%
Caâu 7: Ở bệnh cầu trùng vi khuẩn nào ký sinh ở ruột non:
a) Salmonella b) Tenella c) Necatrix d) Tất cả đều sai.
Caâu 8: Phòng bệnh dịch tả ở gà con bằng vaccin:
a) B b) A c) C d) F
Caâu 9: Phoøng beänh dòch taû ôû gaø lôùn baèng vacxin:
a) E b) F c) M d) K
Caâu 10: Thuoác ñaëc trò beänh hoâ haáp maõn tính:
a) Penicilline b) Fradicin c) Ganidan d) Caû 3 caâu sai.
Caâu 11: Ñieàu trò beänh traùi gaø baèng thuoác:
a) Xanh Metylen b) Fradicin c) Ganidan d) Aureomycine
Caây 12: Ñieàu trò beänh caàu truøng baèng thuoác:
a) Penicilline b) Ganidan c) Nitrofurazon d) Caû 2 caâu b,c ñuùng
Caâu 13: Duøng Ganidan trò beänh toi vôùi lieàu löôïng:
a) 0,1g/Kg P b) 0,2g/Kg P c) 0,3g/Kg P d) 0,4g/Kg P
Caâu 14: Teramycine, Aureomycine trò beänh toi vôùi lieàu löôïng:
a) 10 – 20mg/Kg P b) 20 –30mg/Kg P c) 30 – 40mg/Kg P d) 40 – 50mg/Kg P
Caâu 15: Penicilline trò beänh toi vôùi lieàu löôïng:
a) 20.000 – 30.000UI/Kg P b) 30.000 – 40.000UI/Kg P
c) 50.000 – 60.000UI/Kg P d) Caû 3 caâu ñeàu sai.
Caâu 16: Beänh Baïch lî laø do vi khuaån:
a) Samonella Pullorum b) Eimeria c) Tenella d) Samonella
Caâu 17: Beänh thöông haøn do vi khuaån:
a) Tenella b) Necatrix
c) Samonella Gallinarum d) Caû 3 caâu ñeàu sai
Caâu 18: Thuoác ñaëc trò beänh Baïch lî thöông haøn:
a) Sulfamethazin b) Cloramphenicol c) Fradicin d) Cả 2 câu a,b đúng
(Bài này các em đọc trước tham khảo)
BÀI 11: Thực hành: Lấy thuốc và tháo lắp ống tiêm – Quan sát một số bệnh tích ở gà – Thao tác tiêm thuốc (9 tiết)
I/ CẤU TẠO ỐNG TIÊM: Tháo theo thứ tự như sau:
– Chuôi syringe: điều chỉnh độ chặt lỏng của piston, điểm tựa đẩy thuốc vào cơ thể.
– Con chạy: điều chỉnh chính xác lượng thuốc đưa vào cơ thể.
– Cột số: theo dõi liều lượng thuốc.
– Nắp đậy: đậy kín ống tiêm, ép sát jiont cao su và ống thủy tinh.
– Jiont cao su: chống rò rĩ dung dịch thuốc.( không tháo ra )
– Đầu piston: Đưa dung dịch thuốc vào cơ thể.
– Khoen syringe: cố định tay khi thực hiện thao tác tiêm thuốc.
– Ống thủy tinh: dùng để chứa thuốc.
– Vỏ bọc inox: bảo vệ ống thủy tinh.
– Ampu: dùng để gắn kim. (không tháo ra )
II/ QUAN SÁT MỘT SỐ BỆNH TÍCH Ở GÀ: (làm trên phiếu thực hành)
– Bệnh dịch tả
– Bệ nh trái (đậu gà)
– Bệnh trụi lông
– Bệnh bạch lị – thương hàn.
II/ CÁCH THÁO RÁP ỐNG TIÊM: (giáo viên hướng dẫn)
III/ CÁCH TIÊM THUỐC VÀ CHỦNG NGỪA: (giáo viên hướng dẫn)
BÀI 12: KHÁI NIỆM VỀ CHỌN GIỐNG GÀ ( 1 tiết )
I/ KHÁI NIỆM VỀ CHỌN GIỐNG GÀ:
- Chọn đúng mục đích chăn nuôi (lấy trứng hay thịt).
- Chọn đúng theo cấp giống.
- Chọn trên từng cá thể (ngoại hình, thể chất dối với mọi giống).
II/ HỆ THỐNG CUNG CẤP GIỐNG GÀ CÔNG NGHIỆP HIỆN NAY:
- TRUNG TÂM GIỐNG GỐC:
- Nơi tập trung các chuyên viên về giống, có đầy đủ phương tiện kĩ thuật.
- Mục đích: tìm tòi, tạo ra giống mới, cải thiện giống cũ để phù hơp với yêu cầu sản xuất, sản phẩm của trung tâm gà giống là gà rặt dòng.
2. TRẠI GIỐNG ÔNG BÀ
Là nơi có nhiệm vụ phát triển giống gốc và cho lai chéo dòng để tạo ra giống bố mẹ.
3. TRẠI GIỐNG BỐ MẸ:
Cho giống bố mẹ sinh sản để tạo ra giống gà thượng phẩm.
4. TRẠI GÀ THƯỢNG PHẨM: (Chăn nuôi gia đình).
Mua gà thương phẩm về nuôi lớn rồi hạ thịt, không dùng làm giống.
Ví dụ minh họa:
1. TRUNG TÂM GIỐNG GỐC:
Là ở Cuba và ta nhập 3 dòng gà ông bà.
- Dòng 799 có lông rằng ri trắng đen.
- Dòng 488 và 433 có lông trắng.
- Cả 3 dòng đều có mồng tích to, trứng có vỏ màu nâu vàng và năng suất thịt đều cao.
2. TRẠI GIỐNG ÔNG BÀ:
- Cho trống 488 x mái 433 → mái 132A (P.83 làm gà mẹ).
- Trống 799 x mái 799 → trống rặt dòng 799 (P.9 làm gà bố).
3. TRẠI GIỐNG CHA MẸ:
Trống 799 x mái 132A → gà thịt thương phẩm 791 (P.938).
4.TRẠI THƯƠNG PHẨM: (Chăn nuôi gia đình)
- Mua gà 791 về nuôi lớn → hạ thịt.
- Không làm giống vì thực tế nó là F1 của nhiều dòng nên không ổn định.
BÀI 13: SỰ PHÁT TRIỂN PHÔI THAI Ở GIA CẦM (2 tiết)
A.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português