- Kiến thức trọng tâm cần nhớ:
- Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách nào? Cho ví dụ. Vật nhiễm điện có khả năng gì?
- Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát.
- Ví dụ: Cọ xát cây thước nhựa vào mảnh vải khô thì thước nhựa và mảnh vải khô đều bị nhiễm điện.
- Vật nhiễm điện (vật mang điện tích) có khả năng hút các vật nhỏ nhẹ khác và tạo ra tia lửa điện.
- Có mấy loại điện tích? Các vật nhiễm điện tương tác với nhau như thế nào? Nêu quy ước vật nhiễm điện.
- Có hai loại điện tích là điện tích dương (+) và điện tích âm (-)
- Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau.
- Quy ước:
- Cọ xát thanh thủy tinh vào mảnh lụa: thanh thủy tinh nhiễm điện dương, mảnh lụa nhiễm điện âm.
- Cọ xát thanh nhựa sẫm màu vào mảnh vải khô: thanh nhựa nhiễm điện âm, mảnh vải khô nhiễm điện dương.
- Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử. Một vật nhiễm điện âm khi nào, nhiễm điện dương khi nào?
- Sơ lược về cấu tạo nguyên tử:
- Các vật đều được cấu tạo từ các nguyên tử rất nhỏ; nguyên tử lại được cấu tạo từ những hạt nhỏ hơn.
- Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và lớp vỏ tạo bởi các electron mang điện tích âm chuyển động xung quanh hạt nhân.
- Tổng điện tích âm của các electron có độ lớn bằng điện tích dương của hạt nhân, nên bình thường nguyên tử trung hòa về điện và vật không nhiễm điện.
- Electron có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác, từ vật này sang vật khác.
- Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm electron, nhiễm điện dương nếu mất bớt electron.
- Bài tập áp dụng:
Học sinh đọc thêm “
Thế giới quanh ta” trang 106, 107, 112,113,114 sách tài liệu vật lý 7
- Bài tập: 3à 6 trang 106 sách tài liệu vật lý 7
- Bài tập: 3à 5 trang 111, 112 sách tài liệu vật lý 7
-
a) Tại sao cánh quạt điện sau một thời gian thổi gió lại có nhiều bụi bám vào cánh quạt, đặc biệt ở mép cánh quạt chém vào không khí?
Trả lời: Trong không khí có rất nhiều bụi khi quạt quay cánh quạt cọ xát vào không khí làm cho cánh quạt bị nhiễm điện và hút bụi trong không khí rất nhiều. Đặc biệt là mép cánh quạt cọ xát với không khí nhiều hơn nên nhiễm điện mạnh hơn hút nhiều bụi hơn.
b) Trong các phân xưởng dệt, người ta thường treo những tấm kim loại đã nhiễm điện ở trên cao. Hãy giải thích tại sao người ta làm như vậy?
Trả lời: Vì trong xưởng dệt có rất nhiều bụi vải li ti bay lơ lửng trong không khí. Tấm kim loại nhiễm điện có khả năng hút các bụi vải này. Do đó treo tấm kim loại hút các bụi vải li ti, làm cho không khí trong xưởng ít bụi và bảo vệ sức khỏe mọi người.
c) Vì sao khi cọ xát vào hai mép túi nilon đang dính chặt nhau, ta có thể dễ dàng tách chúng ra?
Trả lời: Cọ xát vào 2 mép túi nilon làm hai mép túi nhiễm điện cùng loại nên đẩy nhau, ta dễ dàng tách chúng ra khỏi nhau.
d) Vào những ngày thời tiết khô ráo, chải tóc khô bằng lược nhựa thì lược có thể hút các sợi tóc.
e) Hãy giải thích các nghịch lý sau: Càng lau chùi bàn ghế thì bàn ghế càng bám nhiều bụi bẩn.
f) Vào những ngày thời tiết khô ráo, khi lau chui gương soi, màn hình tivi bằng khăn bông khô ta thấy có nhiều bụi bám vào chúng.
- (Học thuộc quy ước câu 2 lý thuyết trước khi làm)
a) Có 3 quả cầu bị nhiễm điện. Quả cầu A hút quả cầu B, quả cầu B đẩy quả cầu C. Đưa một thanh thủy tinh đã bị nhiễm điện lại gần thì thanh thủy tinh đẩy quả cầu C. Hỏi các quả cầu A, B, C nhiễm điện gì?
Trả lời: Thanh thủy tinh nhiễm điện dương đẩy quả cầu C, thì quả cầu C nhiễm điện dương. Quả cầu B đẩy quả cầu C thì quả cầu B nhiễm điện dương. Quả cầu A hút quả cầu B thì quả cầu A nhiễm điện âm.
Vì hai vật nhiễm điện cùng loại đẩy nhau. Vì hai vật nhiễm điện khác loại hút nhau.
b) Có 5 vật A, B, C, D, E được nhiễm điện do cọ xát. A hút B, B đẩy C, C hút D, D đẩy E. Biết E mang điện tích âm. Vật A, B, C, D mang điện tích gì? Vì sao?
c) Hạt nhân nguyên tử vàng có điện tích +79. Hỏi trong nguyên tử có bao nhiêu e chuyển động quanh hạt nhân? Vì sao?
- Khi chải tóc, lược cọ xát với tóc lược nhiễm điện âm
- Tóc nhiễm điện gì?
- Electron đã di chuyển từ vật nào sang vật nào?
- Nguyên tử lưu huỳnh khi nhận thêm 2 electron nhiễm điện gì? Nguyên tử nhôm khi mất bớt 2 electron nhiễm điện gì?
Hết